Joyce Holthausen, directeur-bestuurder van de Bibliotheek Poort van Gelre, opent de tour in de Bibliotheek Didam: ‘We hebben onze krachten gebundeld omdat we ervan overtuigd zijn dat we samen veel meer kunnen betekenen voor alle inwoners en onze bezoekers. Door dingen slimmer te combineren en omdat we samen natuurlijk veel meer denkkracht hebben. Samen zijn we de poort naar nog meer verhalen en nog meer inspiratie.’  

Inspirerend is het bezoek van Özcan Akyol, ook wel bekend als Eus, zeker! Eus is een creatieve duizendpoot: Naast schrijver is hij o.a. columnist, presentator en ambassadeur van het leesplezier. Dat hij van veel markten thuis is, wordt meteen duidelijk aan het begin van zijn bezoek aan de Bibliotheek Didam: een wat oudere dame op de eerste rij weet niet hoe ze het geluid van haar telefoon uit moet zetten dus Eus helpt haar een handje. En hij geeft haar meteen de tip mee dat er in de bibliotheek ook workshops voor digitale vaardigheden worden gegeven. Het wordt al snel duidelijk: de bibliotheek heeft een speciaal plekje in zijn hart.

Hij vertelt hoe zijn ouders, beiden analfabeet, vanuit Turkije naar Nederland emigreerden omdat zijn vader werk kreeg aangeboden in Deventer. Eus groeide op in een taalarm gezin maar het schrijven zat er van jongs af aan in want als tweejarig kind ging hij al met een pen en papier op pad en noteerde alle kentekenplaten die hij zag. Hij werd thuis nooit voorgelezen waardoor hij met een veel minder grote woordenschat van start ging op school. Eus blijft dan ook kan dan ook benadrukken hoe belangrijk voorlezen is en dat ouders een essentiële rol en voorbeeldfunctie hebben bij het ontdekken van leesplezier. Naast voorlezen dus ook voorleven.

Na een roerige jeugd, kwam Eus op zijn zeventiende in het huis van bewaring terecht waar een cipier zag dat hij daar niet thuishoort. Hij nam hem mee naar de bajesbibliotheek en liet hem boeken uitzoeken. Dit was een keerpunt en een ware sensatie voor Eus. In zijn isoleercel raakte hij door het lezen van de boeken in een andere wereld. Zijn wereld werd groter. En hij ontdekte dat er meerdere manieren waren om naar de wereld te kijken. Het boek ‘Ik Jan Cremer’ maakte toen veel indruk. Het was herkenbaar en inspireerde hem hoe je van iets lelijks toch iets moois kan maken. Moeilijk woorden die hij tijdens het lezen tegenkwam, schreef hij op in een schriftje. Zo breidde hij zijn vocabulair steeds meer uit. En op dat vocabulair kan hij nu vertrouwen wanneer hij voor een groep staat te praten. Dat had hij anders nooit gedurfd. Met lezen is hij ook nooit meer gestopt. ‘Als ik niet was gaan lezen, had ik hier niet gezeten’, aldus Eus. Hij leest minimaal een boek per week, tussen opnames, in de kleedkamer. ‘Lezen is mijn brandstof’.

De interviewer en het publiek zitten intussen vol met vragen. Op de vraag of hij trots op zichzelf is reageert hij dat hij geluk heeft gehad. ‘En daarbij heb ik de karaktereigenschap dat ik bij tegenslag harder ga werken’. Waar hij dan de tijd vandaan haalt voor een nieuw boek? Door heel gestructureerd te leven. Iedere ochtend staat hij vroeg op, houdt de gordijnen dicht en zijn oordoppen in en schrijft 500 woorden. Ook wanneer het niet lekker gaat of wanneer hij vastloopt, blijft hij doorschrijven. Achteraf bepaalt hij pas of het echt niks is. Momenteel is hij bezig met zijn eerste niet-biografische boek over een stel nietsnutten die een politieke partij beginnen die nergens op is gebaseerd en daar succesvol in zijn. Met dit boek hoopt hij het gesprek op gang te brengen over hoe makkelijk het is om een podium te krijgen. Ook verklapt hij dat hij samen met zijn vrouw een kinderboek gaat schrijven.

Sommige vragen gaan nog wat meer de diepte in zoals ‘Hoe kun je polarisatie voorkomen?’ Tijdens zijn klassenmigratie ontdekte Eus dat iedereen anders is. Er is veel onwetendheid en vaak zijn vooroordelen of een bepaald profiel nergens op gebaseerd. Communicatie hierover lost veel op dus Eus roept dan ook op om vooral met elkaar in gesprek te gaan. Je mag het wel oneens zijn met elkaar maar je moet wel samen verder. Nu worden tegenstanders al snel vijanden.

Eus sluit de dag af bij Schaersvoorde in Aalten, waar hij het eerste Inspiratiecafé daar verzorgt. Hans te Lindert, rector bij Schaersvoorde, Joyce Holthausen en Özcan Akyol zijn het over een ding in ieder geval eens: ‘It takes a village to raise a child’. Oftewel, er is een hele gemeenschap nodig om een kind goed groot te laten worden. De school en de bibliotheek hebben hierin een belangrijke plek. Dank aan Eus dat hij iedere keer weer zichtbaar maakt dat het een maatschappelijke opgave van ons allemaal is om kinderen de gelegenheid te geven om op te groeien tot dat wat ze kunnen en willen zijn.

Eus betreurt het dat de nieuwsgierigheid is verdampt in onze samenleving. Als laatste laat hij nog een mooi aandenken met handtekening achter: ‘Wie geen vragen meer stelt, is klaar met leven’.